Η μεταφύτευση φαίνεται απλή εργασία: βγάζεις ένα φυτό από τη μια θέση και το βάζεις στην άλλη. Στην πραγματικότητα είναι ο μεγαλύτερος τραυματισμός που μπορεί να δεχτεί ένα φυτό, γιατί χάνει το μεγαλύτερο μέρος του ριζικού του συστήματος μέσα σε λίγα λεπτά.
Ένα φυτό αντέχει τη μεταφύτευση όταν βρίσκεται σε λήθαργο και το ριζικό του σύστημα μεταφέρεται με μπάλα χώματος. Η εποχή κρίνει το αποτέλεσμα περισσότερο από την τεχνική.
Απαντάμε την ίδια ή την επόμενη εργάσιμη. Ζητήστε δωρεάν εκτίμηση
| Είδος | Ανοχή στη μεταφύτευση | Καλύτερη εποχή |
|---|---|---|
| Ελιά | Πολύ καλή, ακόμη και σε μεγάλα και ηλικιωμένα δέντρα | Χειμώνας, με το δέντρο σε πλήρη ανάπαυση |
| Μεσογειακοί θάμνοι (λεβάντα, δενδρολίβανο, θυμάρι) | Καλή σε νεαρά, χαμηλή σε παλιά και ξυλοποιημένα | Φθινόπωρο |
| Αειθαλείς θάμνοι (δάφνη, μυρτιά, πυράκανθος) | Καλή, με προσοχή στην απώλεια νερού από το φύλλωμα | Φθινόπωρο ή αρχές χειμώνα |
| Τριανταφυλλιά και φυλλοβόλοι θάμνοι | Πολύ καλή σε λήθαργο, χωρίς φύλλωμα | Χειμώνας |
| Εσπεριδοειδή | Μέτρια, ευαίσθητα στο κρύο αμέσως μετά τη μετακίνηση | Τέλη χειμώνα προς αρχές άνοιξης |
| Φοίνικες | Καλή, αλλά ζητούν ζεστό έδαφος για να ξαναβγάλουν ρίζες | Τέλη άνοιξης και καλοκαίρι |
| Πεύκα και κωνοφόρα | Χαμηλή σε ώριμα δέντρα, αποδεκτή μόνο σε νεαρά | Χειμώνας, και μόνο για μικρά άτομα |
| Είδη με πασσαλώδη ρίζα (χαρουπιά, βελανιδιά) | Πολύ χαμηλή μετά τα πρώτα χρόνια | Μόνο σε νεαρή ηλικία, τον χειμώνα |
Η εποχή που κρίνει το αποτέλεσμα
Ένα φυτό σε ενεργή ανάπτυξη διακινεί νερό συνεχώς, από τη ρίζα προς το φύλλωμα. Αν κοπεί το ριζικό σύστημα εκείνη τη στιγμή, η ζήτηση παραμένει και η προσφορά καταρρέει. Το αποτέλεσμα είναι μάρανση μέσα σε ημέρες, ακόμη και με άψογη τεχνική.
Σε λήθαργο συμβαίνει το αντίθετο. Η διαπνοή είναι ελάχιστη, οι απαιτήσεις χαμηλές, και το φυτό έχει εβδομάδες ή μήνες να ανασυγκροτήσει ρίζες πριν του ζητηθεί να στηρίξει βλάστηση. Γι αυτό στην Αττική το παράθυρο για τα περισσότερα είδη είναι από τα τέλη Νοεμβρίου έως τον Φεβρουάριο, με το φθινόπωρο να λειτουργεί καλά για θάμνους και μικρότερα φυτά.
Οι εξαιρέσεις έχουν λογική. Οι φοίνικες δεν μπαίνουν σε λήθαργο με τον ίδιο τρόπο και χρειάζονται ζεστό έδαφος για να αναπτύξουν νέες ρίζες, οπότε μετακινούνται στο τέλος της άνοιξης. Τα εσπεριδοειδή αποφεύγουν τον βαθύ χειμώνα, γιατί ένα τραυματισμένο φυτό είναι πιο ευάλωτο στο κρύο.
Μέγεθος και ηλικία φυτού
Όσο μεγαλώνει ένα φυτό, τόσο μεγαλύτερο ποσοστό του ριζικού του συστήματος μένει πίσω στο έδαφος. Ένας θάμνος τριών ετών μεταφέρεται σχεδόν ολόκληρος. Ένα δέντρο δεκαπέντε ετών αφήνει πίσω το μεγαλύτερο μέρος των απορροφητικών του ριζών, που εκτείνονται πολύ πέρα από τη σκιά της κόμης.
Ο πρακτικός κανόνας είναι ότι κάτω από τα τρία με τέσσερα χρόνια η μεταφύτευση είναι ρουτίνα, από τα πέντε έως τα δέκα χρόνια είναι εφικτή με σωστή προετοιμασία, και πάνω από αυτό γίνεται εξειδικευμένη εργασία με μηχανικά μέσα και προετοιμασία ενός έτους. Υπάρχουν και εξαιρέσεις προς τα πάνω, με χαρακτηριστικότερη την ελιά, που μετακινείται με επιτυχία σε πολύ μεγάλη ηλικία.
Το βάρος υποτιμάται σχεδόν πάντα. Μια σωστή μπάλα ριζών ενός μέτριου δέντρου ζυγίζει εκατοντάδες κιλά. Αν η μετακίνηση δεν μπορεί να γίνει χωρίς να σπάσει η μπάλα, το φυτό δεν μετακινείται με ασφάλεια.
Προετοιμασία της μπάλας ριζών
Η μπάλα ριζών είναι ο όγκος χώματος που μεταφέρεται μαζί με το φυτό. Όσο περισσότερες λεπτές ρίζες περιέχει, τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα επιβίωσης. Ο κανόνας διαστασιολόγησης είναι περίπου δέκα εκατοστά διαμέτρου μπάλας για κάθε εκατοστό διαμέτρου κορμού.
Η νέα θέση
Ο λάκκος υποδοχής ανοίγει τουλάχιστον στο διπλάσιο πλάτος της μπάλας και στο ίδιο ακριβώς βάθος με αυτήν. Πιο βαθιά δεν βοηθά, το αντίθετο: το φυτό θα καθίσει με τον χρόνο και ο λαιμός θα βρεθεί θαμμένος, που είναι από τις πιο συχνές αιτίες αργού θανάτου.
Τα τοιχώματα του λάκκου χαλαρώνονται ώστε να μη λειτουργήσουν σαν γλάστρα σε βαριά εδάφη. Το χώμα επιστροφής είναι κατά βάση το ίδιο χώμα του κήπου, με μέτρια βελτίωση. Υπερβολικά πλούσιο μείγμα μόνο μέσα στον λάκκο κρατά τη ρίζα εκεί και εμποδίζει την εξάπλωση.
Πριν από όλα αυτά μπαίνει το ερώτημα αν η νέα θέση ταιριάζει στο είδος: έκθεση, ανάκλαση από πλακόστρωτα, ρεύματα αέρα, βάθος χώματος και στράγγιση. Ένα φυτό που μετακινείται σε ακατάλληλη θέση απλώς πεθαίνει πιο αργά. Ποια είδη αντέχουν πραγματικά τις συνθήκες της περιοχής αναλύεται στο άρθρο για τα φυτά που αντέχουν τον ήλιο της Αττικής, ενώ ο σχεδιασμός των θέσεων σε νέο κήπο περιγράφεται στη σελίδα για την κατασκευή κήπων.
Φροντίδα τους πρώτους τρεις μήνες
Το κρίσιμο διάστημα δεν είναι η ημέρα της μεταφύτευσης αλλά οι εβδομάδες που ακολουθούν. Το φυτό λειτουργεί με μειωμένο ριζικό σύστημα και δεν μπορεί να απορροφήσει όσο νερό μπορούσε πριν.
Το πότισμα είναι τακτικό και βαθύ, στοχευμένο στην μπάλα και όχι σε όλη την επιφάνεια, γιατί οι ρίζες βρίσκονται ακόμη μέσα σε αυτήν. Υπερβολικό νερό σε έδαφος χωρίς στράγγιση προκαλεί σήψη, ενώ ελλιπές νερό στεγνώνει την μπάλα ακόμη και αν το γύρω χώμα φαίνεται υγρό. Η στήριξη με πάσσαλο κρατά το φυτό ακίνητο ώστε να μη σπάνε οι νέες ρίζες, και αφαιρείται μόλις εγκατασταθεί.
Δεν λιπαίνουμε με άζωτο στην αρχή. Δεν ζητάμε βλάστηση από ένα φυτό που δεν έχει ρίζα να τη στηρίξει. Ελαφρύ κλάδεμα του φυλλώματος μειώνει τη διαπνοή και βοηθά την ισορροπία, ιδίως σε αειθαλή είδη.
Είδη που δεν μεταφυτεύονται εύκολα
Ορισμένα φυτά έχουν βαθιά πασσαλώδη ρίζα που δεν ανασυγκροτείται μετά την κοπή. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν είδη όπως η χαρουπιά και η βελανιδιά, τα οποία μετακινούνται μόνο σε πολύ νεαρή ηλικία. Τα ώριμα πεύκα και τα περισσότερα κωνοφόρα έχουν επίσης χαμηλή ανοχή, γιατί οι απορροφητικές τους ρίζες βρίσκονται μακριά από τον κορμό.
Πρακτικά, όταν το φυτό είναι μεγάλο, το είδος έχει χαμηλή ανοχή και η θέση είναι δύσκολη για μηχάνημα, η αντικατάσταση με νέο φυτό είναι συχνά φθηνότερη και ασφαλέστερη από μια μεταφύτευση με μικρές πιθανότητες. Η απόφαση αυτή παίρνεται στον χώρο, με βάση το είδος, την ηλικία και την πρόσβαση. Το πλαίσιο των εργασιών φύτευσης περιγράφεται στη σελίδα για τη φύτευση και φροντίδα φυτών.
Ζητήστε αυτοψία πριν μετακινήσετε φυτά
Ελέγχουμε είδος, ηλικία, ριζικό σύστημα και πρόσβαση, και σας λέμε αν η μεταφύτευση έχει ρεαλιστικές πιθανότητες ή αν συμφέρει η αντικατάσταση.
Συχνές ερωτήσεις
Πότε μεταφυτεύουμε ένα δέντρο;
Πόσο μεγάλη πρέπει να είναι η μπάλα ριζών;
Ποια είδη δεν μεταφυτεύονται;
Πόσο πότισμα θέλει μετά;
Σχετικές σελίδες
Η μεταφύτευση πετυχαίνει όταν αποφασίζεται πριν σκαφτεί το πρώτο φτυάρι. Σωστή εποχή, ρεαλιστική εκτίμηση του μεγέθους και θέση που ταιριάζει στο είδος καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος του αποτελέσματος. Η τεχνική έρχεται μετά.
Γεωπονικά δεδομένα για το ριζικό σύστημα και τη μεταφύτευση: Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.