Ένα γκαζόν που αλλάζει χρώμα δεν είναι πάντα άρρωστο, και ένα γκαζόν με μύκητα δεν θέλει πάντα ψεκασμό. Οι ασθένειες γκαζόν αναγνωρίζονται από το σχήμα της ζημιάς, τα σημάδια πάνω στα φύλλα και τις συνθήκες που προηγήθηκαν, και από αυτά εξαρτάται κάθε επόμενη κίνηση.
Μια ασθένεια στο γκαζόν ξεκινά συνήθως από μικρές κηλίδες ή δακτυλίους που μεγαλώνουν και ενώνονται, μετά από περιόδους με υγρά φύλλα και θερμοκρασίες που ευνοούν τον συγκεκριμένο μύκητα. Το σχήμα και το χρώμα της ζημιάς, τα σημάδια στα φύλλα και η εποχή δείχνουν ποια είναι. Η αναγνώριση προηγείται κάθε ψεκασμού, γιατί σε ένα σωστά συντηρημένο γκαζόν τα μυκητοκτόνα σπάνια χρειάζονται.
Απαντάμε την ίδια ή την επόμενη εργάσιμη. Ζητήστε δωρεάν εκτίμηση
Ασθένεια ή λάθος στη φροντίδα
Πριν από την ασθένεια ελέγχεται το πότισμα. Τα προβλήματα του ποτίσματος είναι η πιο συχνή αιτία αποχρωματισμού στο γκαζόν, και κανένα μυκητοκτόνο δεν διορθώνει ζημιά που προέρχεται από λάθος πότισμα.
Το ίδιο κίτρινο ή καφέ μπάλωμα μπορεί να το προκαλέσουν ούρα σκύλου, ζιζανιοκτόνα και άλλα χημικά, κακή αποστράγγιση, συμπιεσμένο έδαφος, έντομα, ακραίες θερμοκρασίες ή στρώμα τσόχας παχύτερο από 1,3 εκατοστά. Μια ξαφνική και εκτεταμένη ζημιά μπορεί επίσης να οφείλεται σε έντομα ή σε καταπόνηση από πολύ ή λίγο νερό και λίπασμα.
Η ασθένεια, αντίθετα, ξεκινά συνήθως από μικρές κηλίδες που απλώνουν, γι’ αυτό ένας έλεγχος κάθε εβδομάδα την πιάνει νωρίς. Στα προγράμματα συντήρησης γκαζόν ο έλεγχος για ασθένειες γίνεται σε κάθε επίσκεψη. Για το καλοκαιρινό κιτρίνισμα, η διάκριση ανάμεσα σε ξηρασία και μύκητα έχει τον δικό της διαγνωστικό πίνακα για το κίτρινο γκαζόν.
Τα σημάδια πάνω στα φύλλα
Μια ασθένεια επιβεβαιώνεται από κοντά, με σημάδια πάνω στα φύλλα και στη βάση των φυτών:
- κηλίδες στα φύλλα, συχνά με σκούρο περίγραμμα,
- λευκή σκόνη ή βαμβακερό λευκό νήμα, που φαίνεται καλύτερα νωρίς το πρωί με τη δροσιά,
- κύκλοι σε σχήμα «μάτι βατράχου», με πράσινο χόρτο στο κέντρο,
- σάπιος λαιμός και σάπιες ρίζες, που κάνουν το φυτό να ξεκολλά εύκολα από το χώμα,
- σκόνη στο χρώμα της σκουριάς ή ροζ-κόκκινα ζελατινώδη νημάτια ανάμεσα στα φύλλα.
Ένα φύλλο με δύο κοκκινωπές ζώνες σε σχήμα κλεψύδρας, για παράδειγμα, είναι χαρακτηριστικό της κηλίδας του δολαρίου. Αυτά τα σημάδια, μαζί με το σχήμα της ζημιάς, οδηγούν στον πίνακα που ακολουθεί.
Σύμπτωμα, πιθανή ασθένεια και πρώτη κίνηση
Ο πίνακας συνδέει ό,τι βλέπετε στο γκαζόν με την πιθανότερη ασθένεια, τις συνθήκες που την ευνοούν και την πρώτη κίνηση, πριν από οποιοδήποτε σκεύασμα.
| Σύμπτωμα | Πιθανή ασθένεια | Συνθήκες που την ευνοούν | Πρώτη κίνηση |
|---|---|---|---|
| Στρογγυλές κηλίδες 2,5 έως 12 εκ. στο χρώμα του άχυρου, που ενώνονται· φύλλα με κοκκινωπή ζώνη σε σχήμα κλεψύδρας | Κηλίδα του δολαρίου (dollar spot) | 16 έως 27°C, άνοιξη και φθινόπωρο, πολύ νερό ή δίψα, ομίχλη, τσόχα | Λίπανση στη σωστή δόση, βαθύ και αραιό πότισμα, λιγότερη τσόχα |
| Ακανόνιστα καφέ μπαλώματα ή δακτύλιοι σε μεγάλη έκταση· φύλλα που μοιάζουν βρεγμένα και μετά γίνονται ανοιχτοκαφέ | Καφέ κηλίδα (Rhizoctonia) | 27 έως 35°C, υψηλή υγρασία, πολύ άζωτο, τσόχα | Βαθύ πότισμα στα 10 έως 15 εκ., λιγότερο άζωτο, αερισμός, λιγότερη σκιά |
| Κηλίδες 5 έως 15 εκ. που ενώνονται· φύλλα σκούρα, μετά κοκκινοκαφέ, με λιπαρή όψη, σε χαμηλά υγρά σημεία | Πύθιο (Pythium) | Μέρα 27 έως 35°C, νύχτα πάνω από 20°C, νερό που λιμνάζει | Καλύτερη αποστράγγιση, όχι κούρεμα σε βρεγμένο γκαζόν, όχι πολύ άζωτο στη ζέστη |
| Μπαλώματα 5 έως 25 εκ. με κοκκινωπή απόχρωση που ξεθωριάζει· ροζ-κόκκινα ζελατινώδη νημάτια στα φύλλα | Κόκκινο νήμα (red thread) | 16 έως 24°C, πολλές ώρες υγρά φύλλα, έλλειψη αζώτου, τέλος καλοκαιριού και φθινόπωρο | Επαρκής λίπανση με άζωτο, αερισμός, απομάκρυνση του κομμένου χόρτου |
| Αδύναμο, αραιό γκαζόν με σκόνη στο χρώμα της σκουριάς | Σκωρίαση | 21 έως 24°C, παρατεταμένη υγρασία στα φύλλα, έλλειψη αζώτου | Σωστό πότισμα και λίπανση, τακτικό κούρεμα, απομάκρυνση του κομμένου χόρτου |
| Σκούρος πράσινος δακτύλιος ή ημικύκλιο, συχνά με μανιτάρια και ζώνη ξερού χόρτου | Δακτύλιος των νεράιδων (fairy ring) | Έδαφος με πολλή τσόχα ή αχώνευτη οργανική ύλη | Επαρκές άζωτο, αερισμός, λιγότερη τσόχα |
| Κηλίδες 2,5 έως 5 εκ. που φτάνουν τα 30 εκ., πρώτα σαν βρεγμένες, μετά κοκκινοκαφέ και ξεθωριασμένες | Ροζ κηλίδα (Microdochium) | Σταθερά δροσερός και υγρός καιρός, 4 έως 18°C, πολύ άζωτο το φθινόπωρο | Λιγότερη σκιά, αποστράγγιση, όχι υπερβολικό άζωτο το φθινόπωρο |
| Νεκροί κύκλοι 15 έως 30 εκ. όταν το γκαζόν ξαναπρασινίζει την άνοιξη, σε μπερμούδα ή ζόισια | Νεκρή κηλίδα της άνοιξης (spring dead spot) | Γκαζόν σε λήθαργο, έδαφος κάτω από 18°C, συνήθως γκαζόν άνω των 2 ετών | Απομάκρυνση του νεκρού χόρτου, λίπανση το καλοκαίρι, όχι υπερβολική λίπανση στο τέλος του καλοκαιριού |
Η εποχή στενεύει τις πιθανότητες
Κάθε μύκητας θέλει τη δική του θερμοκρασία, γι’ αυτό η εποχή αποκλείει αρκετές ασθένειες πριν καν εξεταστούν τα φύλλα.
Στη ζέστη του καλοκαιριού, με υγρασία και ζεστές νύχτες, ταιριάζουν η καφέ κηλίδα και το πύθιο. Την άνοιξη και το φθινόπωρο, με ήπιες θερμοκρασίες και δροσιά, ταιριάζουν η κηλίδα του δολαρίου, το κόκκινο νήμα και η σκωρίαση. Ο δροσερός και υγρός χειμώνας ευνοεί τη ροζ κηλίδα, ενώ η νεκρή κηλίδα της άνοιξης φαίνεται όταν τα γκαζόν θερμής εποχής ξυπνούν από τον λήθαργο.
Ρόλο παίζει και το είδος του γκαζόν. Σε έναν κήπο στην Αττική, η νεκρή κηλίδα της άνοιξης αφορά την μπερμούδα και τη ζόισια, ενώ η καφέ κηλίδα του καλοκαιριού τις φεστούκες, το λόλιο και την πόα. Είναι ένας ακόμη λόγος να ξέρετε ποιο γκαζόν ταιριάζει στο κλίμα της Αττικής και ποιο έχει ήδη ο κήπος σας.
Τι αλλάζει πριν από κάθε ψεκασμό
Πριν από οποιοδήποτε σκεύασμα αλλάζουν οι συνθήκες που κρατούν τον μύκητα ζωντανό: η ώρα και το βάθος του ποτίσματος, η λίπανση, το κούρεμα και η τσόχα. Σε ένα γκαζόν σωστά επιλεγμένο και σωστά συντηρημένο, τα μυκητοκτόνα σπάνια χρειάζονται.
Η αφαίρεση της τσόχας και το άνοιγμα του συμπιεσμένου εδάφους γίνονται με αερισμό και επισπορά, που γεμίζουν και τα σημεία που αραίωσαν.
Μυκητοκτόνο έχει νόημα μόνο όταν η ασθένεια έχει αναγνωριστεί και οι συνθήκες έχουν διορθωθεί, κυρίως όταν το ίδιο πρόβλημα ήταν σοβαρό και τις προηγούμενες χρονιές. Τότε η επιλογή του σκευάσματος και η εφαρμογή γίνονται από επαγγελματία, μετά από διάγνωση, όπως περιγράφουμε στη σελίδα για την αντιμετώπιση ασθενειών και εχθρών φυτών.
Ζητήστε διάγνωση για το γκαζόν σας
Εξετάζουμε το γκαζόν επιτόπου, ξεχωρίζουμε αν το πρόβλημα είναι ασθένεια, πότισμα ή λίπανση και διορθώνουμε πρώτα τις συνθήκες που το προκάλεσαν.
Συχνές ερωτήσεις
Πώς καταλαβαίνω ότι το γκαζόν έχει ασθένεια;
Πώς αντιμετωπίζεται ο μύκητας στο γκαζόν;
Χρειάζεται μυκητοκτόνο για το γκαζόν;
Σχετικές σελίδες
Ένα άρρωστο γκαζόν διαβάζεται με σειρά: πρώτα το πότισμα και οι άλλες αιτίες, μετά το σχήμα της ζημιάς και τα σημάδια στα φύλλα, και στο τέλος η εποχή. Όταν η ασθένεια έχει όνομα, η πρώτη κίνηση είναι μια αλλαγή στη φροντίδα, και ο ψεκασμός έρχεται μόνο αν χρειαστεί.
Πηγές
- University of California IPM, Lawn Diseases: Prevention and Management. https://ipm.ucanr.edu/home-and-landscape/lawn-diseases-prevention-and-management/
- University of California IPM, Dollar spot. https://ipm.ucanr.edu/TOOLS/TURF/PESTS/disdollar.html
- Royal Horticultural Society, Red thread. https://www.rhs.org.uk/disease/red-thread