Το φθινόπωρο το γκαζόν δεν σταματά να δουλεύει, απλώς αλλάζει προτεραιότητες. Η βλάστηση επιβραδύνει και η προσοχή περνά στη ρίζα και στην αντοχή για τον χειμώνα. Η λίπανση γκαζόν το φθινόπωρο στηρίζει ακριβώς αυτή τη μετάβαση, αρκεί να ταιριάζει στο είδος του χλοοτάπητα και να μπει την κατάλληλη εβδομάδα.
Η φθινοπωρινή λίπανση γίνεται όσο το γκαζόν είναι ακόμη πράσινο και διαφέρει ανάλογα με το είδος. Τα γκαζόν ψυχρής εποχής, όπως η φεστούκα, παίρνουν πλήρες λίπασμα τον Σεπτέμβριο και μία ακόμη δόση τον Νοέμβριο. Τα θερμής εποχής, όπως η βερμούδα, παίρνουν το πολύ μισή δόση αζώτου τον Σεπτέμβριο και μετά μόνο κάλιο.
Απαντάμε την ίδια ή την επόμενη εργάσιμη. Ζητήστε δωρεάν εκτίμηση

| Εποχή | Τύπος λιπάσματος | Στόχος |
|---|---|---|
| Άνοιξη, μόλις ξεκινήσει η ανάπτυξη | Αζωτούχο, σε μοιρασμένες δόσεις | Πύκνωση και χρώμα μετά τον χειμώνα |
| Καλοκαίρι | Ψυχρής εποχής: λίγο ή καθόλου άζωτο. Θερμής εποχής: κανονικές δόσεις | Αντοχή στη ζέστη χωρίς τρυφερή βλάστηση |
| Σεπτέμβριος | Ψυχρής εποχής: πλήρες λίπασμα αζώτου, φωσφόρου και καλίου. Θερμής εποχής: έως μισή δόση αζώτου | Ανάκαμψη από το καλοκαίρι |
| Οκτώβριος-Νοέμβριος | Ψυχρής εποχής: δεύτερη δόση όσο το γκαζόν μένει πράσινο. Θερμής εποχής: μόνο κάλιο | Αποθέματα και αντοχή στο κρύο |
| Δεκέμβριος-Φεβρουάριος | Καμία λίπανση | Το επόμενο λίπασμα περιμένει την άνοιξη |
Τι κάνει το γκαζόν το φθινόπωρο
Το τι κάνει ένα γκαζόν το φθινόπωρο εξαρτάται από την οικογένεια στην οποία ανήκει. Τα είδη ψυχρής εποχής, όπως η φεστούκα, το ραϊγκράς και η πόα, αναπτύσσονται την άνοιξη και το φθινόπωρο και επιβραδύνουν μέσα στη ζέστη. Τα είδη θερμής εποχής, όπως η βερμούδα, το κικούγιου και η ζόισια, αναπτύσσονται εντατικά το καλοκαίρι και κιτρινίζουν με τις πρώτες κρύες νύχτες.
Η διάκριση αυτή, που αναλύεται στο άρθρο για το ποιο γκαζόν ταιριάζει στο κλίμα της Αττικής, καθορίζει και τη λίπανση. Για τα ψυχρής εποχής το φθινόπωρο είναι δεύτερη περίοδος ανάπτυξης, η εποχή που ανακάμπτουν από το καλοκαίρι. Για τα θερμής εποχής είναι η είσοδος στον λήθαργο, όπου το ζητούμενο δεν είναι πια το φύλλο αλλά η αντοχή στο κρύο.
Γι’ αυτό ένα σωστό πρόγραμμα κατασκευής και συντήρησης γκαζόν ξεκινά από το είδος του χλοοτάπητα και όχι από τον σάκο του λιπάσματος.
Γιατί αλλάζει η σύσταση του λιπάσματος
Η σύσταση αλλάζει γιατί το φθινόπωρο το ζητούμενο δεν είναι η γρήγορη βλάστηση αλλά η αντοχή. Τα τρία νούμερα του σάκου δείχνουν με τη σειρά το ποσοστό αζώτου, φωσφόρου και καλίου, και η αναλογία τους κρίνει τι θα κάνει το λίπασμα.
Το άζωτο δίνει φύλλο και χρώμα. Το κάλιο ενισχύει την αντοχή του γκαζόν στο κρύο και στις ασθένειες. Πολύ άζωτο αργά στη σεζόν δίνει τρυφερή, πυκνή βλάστηση που προσβάλλεται πιο εύκολα από ασθένειες και έντομα. Γι’ αυτό τα λιπάσματα για τον χειμώνα έχουν χαμηλότερη αναλογία αζώτου προς κάλιο και, όπου γίνεται, άζωτο βραδείας αποδέσμευσης.
Στα θερμής εποχής η διαφορά είναι μεγάλη: χρησιμοποιείται λίπασμα με λίγο άζωτο και πολύ κάλιο, με αναλογία όπως 5-10-30. Στα ψυχρής εποχής το άζωτο δεν κόβεται, γιατί το γκαζόν αναπτύσσεται ακόμη, και μπαίνει πλήρες λίπασμα με αναλογία περίπου 3-1-2 ή 4-1-2.
Ο τύπος αποδέσμευσης μετρά επίσης. Ένα λίπασμα ταχείας αποδέσμευσης δρα περίπου 4 έως 6 εβδομάδες, ενώ ένα βραδείας αποδέσμευσης έως 8. Σε γκαζόν που σπάρθηκε φέτος το πρώτο λίπασμα είναι διαφορετικό, πλούσιο σε φώσφορο, όπως εξηγεί το άρθρο για τη φθινοπωρινή σπορά γκαζόν.
Πότε ακριβώς μπαίνει
Η λίπανση μπαίνει όσο το γκαζόν αναπτύσσεται ενεργά, και η ακριβής εβδομάδα εξαρτάται από το είδος.
Τα ψυχρής εποχής παίρνουν την πρώτη φθινοπωρινή δόση στα μέσα Σεπτεμβρίου και τη δεύτερη τον Νοέμβριο, όταν το γκαζόν είναι ακόμη πράσινο αλλά η ανάπτυξή του έχει επιβραδύνει.
Στα θερμής εποχής η τελευταία δόση αζώτου μπαίνει τον Σεπτέμβριο και δεν ξεπερνά τη μισή κανονική δόση, δηλαδή περίπου 2,5 γραμμάρια αζώτου ανά τετραγωνικό μέτρο. Τέσσερις έως έξι εβδομάδες πριν από τον πρώτο αναμενόμενο παγετό ακολουθεί κάλιο, περίπου 5 γραμμάρια ανά τετραγωνικό μέτρο. Από τον Δεκέμβριο ως τον Φεβρουάριο, όσο το γκαζόν είναι σε λήθαργο, δεν μπαίνει λίπασμα.
Όσο νωρίτερα έρχεται το κρύο σε μια περιοχή, τόσο νωρίτερα κλείνει και το ημερολόγιο. Σε κήπους με μηνιαίο πρόγραμμα συντήρησης οι δόσεις μπαίνουν στο εποχιακό πλάνο από την αρχή της χρονιάς.
Ποσότητα και ομοιομορφία
Κάθε εφαρμογή δίνει το πολύ περίπου 5 γραμμάρια καθαρού αζώτου ανά τετραγωνικό μέτρο και μοιράζεται σε δύο περάσματα κάθετα μεταξύ τους. Μεγαλύτερη δόση με τη μία κινδυνεύει να κάψει το γκαζόν.
Η ποσότητα υπολογίζεται σε άζωτο και όχι σε κιλά προϊόντος. Ένα λίπασμα με 20% άζωτο χρειάζεται περίπου 24 γραμμάρια ανά τετραγωνικό μέτρο για να δώσει αυτή τη δόση, ενώ ένα με 10% το διπλάσιο. Σε σκιά το γκαζόν θέλει το μισό άζωτο από ένα γκαζόν στον ήλιο, και σε αμμώδες έδαφος η ίδια ποσότητα μοιράζεται σε μικρότερες, συχνότερες δόσεις. Η ανάλυση εδάφους δείχνει αν λείπει πραγματικά φώσφορος ή κάλιο.
Τα έντονα πράσινα σημεία μέσα σε κίτρινη επιφάνεια, που περιγράφει το άρθρο για το κίτρινο γκαζόν το καλοκαίρι, είναι σημάδι ανομοιόμορφης διασποράς. Η διόρθωση γίνεται στην επόμενη εφαρμογή, με διανομέα και δύο περάσματα.
Πότισμα μετά τη λίπανση
Μετά τη λίπανση ακολουθεί πότισμα, ώστε το λίπασμα να φύγει από τα φύλλα και να περάσει στο χώμα, εκεί όπου το παίρνει η ρίζα.
Το πότισμα πριν και το πότισμα μετά έχουν διαφορετικό σκοπό. Το βαθύ πότισμα λίγες μέρες πριν αφήνει το χώμα υγρό, ενώ το πότισμα μετά μεταφέρει το λίπασμα. Η ποσότητα είναι μέτρια: αρκετή για να ξεπλύνει τα φύλλα, όχι τόση ώστε να τρέχει νερό στα πλακόστρωτα και να παρασύρει λίπασμα στα φρεάτια.
Αν το αρδευτικό έχει ήδη περάσει σε χειμερινή λειτουργία, όπως περιγράφει η χειμερινή προετοιμασία αυτόματου ποτίσματος, το πότισμα μετά τη λίπανση γίνεται με έναν χειροκίνητο κύκλο στη ζώνη του γκαζόν.
Τι δεν λύνει η λίπανση
Η λίπανση δεν διορθώνει προβλήματα που δεν οφείλονται σε έλλειψη θρεπτικών. Ένα δυνατό, υγιές γκαζόν μπορεί να περάσει καλά και χωρίς φθινοπωρινή λίπανση, ενώ η δόση βοηθά κυρίως ένα γκαζόν που βγαίνει κουρασμένο από το καλοκαίρι.
Σε συμπιεσμένο έδαφος το λίπασμα δεν φτάνει εκεί που πρέπει. Προηγούνται ο αερισμός και η επισπορά, που ανοίγουν δρόμο σε νερό, αέρα και λίπασμα, και η λίπανση ακολουθεί.
Η σκιά δεν διορθώνεται με λίπασμα: το γκαζόν σε σκιά θέλει λιγότερο άζωτο, όχι περισσότερο. Οι μύκητες και τα έντομα δεν σταματούν με λίπασμα, και η υπερβολική αζωτούχος λίπανση μπορεί να τα ευνοήσει. Αν το γκαζόν κιτρινίζει παρά τη λίπανση, η αιτία αναζητείται στο νερό, στο έδαφος, στο ύψος κοπής ή σε κάποια ασθένεια, πριν μπει άλλο λίπασμα.
Ζητήστε πρόγραμμα λίπανσης
Εξετάζουμε το είδος του γκαζόν, την έκθεση στον ήλιο και το έδαφος και προτείνουμε ημερολόγιο λίπανσης για όλη τη χρονιά.
Συχνές ερωτήσεις
Πότε ρίχνουμε λίπασμα στο γκαζόν;
Κάθε πότε ρίχνουμε λίπασμα στο γκαζόν;
Τι λίπασμα βάζουμε στο γκαζόν για τον χειμώνα;
Πόσο λίπασμα ρίχνουμε στο γκαζόν;
Σχετικές σελίδες
Η φθινοπωρινή λίπανση πετυχαίνει όταν ταιριάζει στο είδος του γκαζόν. Το σωστό λίπασμα τη σωστή εβδομάδα, μοιρασμένο ομοιόμορφα και ποτισμένο αμέσως μετά, προετοιμάζει τον χλοοτάπητα για τον χειμώνα χωρίς να τον σπρώχνει σε τρυφερή βλάστηση.
Πηγές
- University of California IPM, Healthy Lawns: Fertilization, Amount of material to use and frequency of application. https://ipm.ucanr.edu/TOOLS/TURF/MAINTAIN/fertamt.html
- University of California IPM, Healthy Lawns: Fertilization, How to apply fertilizer. https://ipm.ucanr.edu/TOOLS/TURF/MAINTAIN/ferthow.html
- University of California IPM, Healthy Lawns: Fertilization, When to fertilize. https://ipm.ucanr.edu/TOOLS/TURF/MAINTAIN/fertwhen.html
- NC State Extension, Tall Fescue Lawn Maintenance Calendar. https://content.ces.ncsu.edu/tall-fescue-lawn-maintenance-calendar
- NC State Extension, Bermudagrass Lawn Maintenance Calendar. https://content.ces.ncsu.edu/bermudagrass-lawn-maintenance-calendar
- Mississippi State University Extension, Late season lawn fertilization. https://extension.msstate.edu/newsletters/turf-tips-newsletter/2008/late-season-lawn-fertilization-09-29-08